Tüp bebek işleminde kullanılan yumurta hücreleri anne adayı dışında sağlıklı bir kadından alınarak yapılırsa buna yumurta donasyon tedavisi adı verilir. Oosit (yumurta) bağışı, modern yardımlı üreme tedavilerinin ayrılmaz bir parçasıdır ve en yüksek başarı oranlarına sahiptir. Oosit bağışı şu anda yumurtalık yetmezliği olan kadınlar ile ileri yaş çocuk isteyen kadınlarda neredeyse tek etkili tedavidir. Günümüzde donör yumurta sonrası oluşturulan embriyo transferi başına gebelik oranları, 40’lı ve 50’li yaşlarındaki kadınlarda yüzde 50’yi aşan doğum oranları olarak bildirilmektedir.
Kimlere Oosit (yumurta) bağışı Önerelim?
- Primer yumurtalık yetmezliği olan veya gonadal disgenezis hastalarına,
- Genetik hastalıklarını çocuklarına aktarmak istemeyen ailelere,
- Azalmış veya hiç yumurtalık fonksiyonu olmayan hastalara,
- Yardımcı üreme teknolojileri denemesine rağmen düşük oosit kalitesi nedeniyle gebe kalamayanlara,
- İleri üreme yaşı (> 40 yaş) olanlara önerilir.
Özel durumlar;
- Turner sendromu; Donör oositlerle tüp bebek tedavisi için potansiyel adaylardır. Ancak işlem öncesi tam bir tıbbi değerlendirmeden geçmelidirler. Çünkü bunlarda kardiyovasküler anomaliler olabilir.
- Kanser tedavisi olanlar; Kemoterapi ve radyoterapi sonrası yumurtalık fonksiyonu zarar görmüş olabilir. Hatta endometriyum denilen döl yatağı etkilenmiş olabilir.
Oosit (yumurta) Bağışçısı Seçimi
Öncelikle alıcı ve verici arasında fenotipik yani dış görüntüsel bir benzerlik sağlanmalıdır. 21-34 yaş arası kadınlar tercih edilir. Fakat bazı merkezler doğurganlığı kanıtlanmış donörleri kullanmayı tercih eder. Yumurta bağışı programına kabul edilecek olan donörler, ESHRE ve ASRM kriterlerine uygun olarak tarama testlerinden geçirilir. Tıbbi ve genetik problemleri olmadığı ve bulaşıcı hastalıklarının bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
Oosit (yumurta) Bağışçısının İşlem Öncesi Taraması;
- Oosit (yumurta) bağışçısının fiziksel ve zihinsel sağlığının değerlendirilmesi,
- Sfiliz, Anti Hepatit B antikor, Hepatit B virus Antijen, Anti Hepatit C antikor, insan immün yetmezlik virüsü tip 1 (HIV-1) / tip 2 (HIV-2); ek olarak gonore ve klamidya için fizik muayene, serum ve servikal numuneler,
- Kan grubu ve Rh testi,
- Donörler için özel genetik testler yapılır.
İşlemler
- Alıcı ve verici adet döngüsü senkronize edilir.
- Bağışçıya yumurtalık stimülasyonu için gonadotropin başlanır ve ardından foliküler yanıt izlenir. Transvajinal, ultrason kılavuzluğunda iğne aspirasyon tekniği kullanılarak donörden oosit toplanır.
- Oositler daha sonra alıcının kocası, partneri veya sperm bankası tarafından sağlanan sperm tarafından in-vitro olarak döllenir.
- Son olarak hazır olan embriyo veya embriyolar alıcının rahimine transfer edilir.
Oosit (yumurta) bağışçısı, alıcı tarafından hiçbir zaman bilinmez.
Oosit (yumurta) Bağışı ve Bilimsel Çalışma Sonuçları
- Oosit (yumurta) bağışı sonrası oluşturulan embriyolarda, embriyo transferi başına doğum oranları %50’nin üzerindedir.
- 40 yaş üzeri alıcılara ASRM özellikle eve canlı bebek götürme açısından 5. günde blastosist aşamasında tek embriyo transferi önermektedir.
- Hamilelik sonuçları oosit bağışı için olumlu olmaya devam etse de 45 yaşın üzerindeki kadınlarda canlı doğum oranları daha genç yaştaki hastalarla kıyaslandığında küçük ama önemli bir düşüş göstermektedir.
- 50 yaşın üzerinde bir erkek partnere sahip olan kadınlarda, oosit (yumurta) bağışı sonrası canlı doğum oranlarında azalma ve artmış gebelik kaybı oranları bildirilmiştir.